piątek, 9 czerwca 2017

Prawda o cholesterolu

Cholesterol, bez niego nie jest możliwe produkowanie witaminy D3w naszym organizmie, a także prawidłowe funkcjonowanie komórek mózgowych. Cholesterol syntetyzuje kwasy tłuszczowe, niezbędne do trawienia tłuszczów. Cholesterol dzieli się na ten wytwarzany głównie w wątrobie (egzogenny) i ten dostarczany z pokarmem (endogenny). Na poziom cholesterolu w organizmie może mieć wpływ aktywność przemian metabolicznych, które są regulowane przez hormony tarczycy (niedoczynność powoduje wzrost jego poziomu we krwi, a nadczynność obniżenie). Śmiało możemy powiedzieć, że cholesterol sam w sobie nie jest szkodliwy - szkodliwy jest w nadmiernej ilości, przez co odkłada się na ścianach tętnic. 
W celu kontroli poziomu cholesterolu możliwe jest oznaczenie kilku rodzajów lipidów, które wchodzą w skład krwi. Lipidogram (profil lipidowy) to: cholesterol całkowity, frakcja HDL (tzw. "dobry cholesterol"), frakcja LDL (tzw. "zły cholesterol"), trójglicerydy (TG). Badania z krwi wykonuje się na czczo. Ogólnie przyjęte normy:
  • Cholesterol całkowity: 138-200 mg/dl
  • HDL (mężczyźni): 35-70 mg/dl; (kobiety) 40-80 mg/dl
  • LDL: <135 mg/dl
  • TG: <150 mg/dl
W XXI wieku coraz więcej osób narażonych jest na różnego rodzaju choroby cywilizacyjne. Nadmiar cholesterolu może mieć fatalne skutki dla naszego zdrowia. Pacjenci, którzy zmagają się ze zbyt wysokim poziomem „złego” cholesterolu są narażeni na takie choroby jak: miażdżyca, choroba wieńcowa i udar mózgu. Z podwyższonym cholesterolem zmagają się przede wszystkim kobiety po 55 roku życia oraz mężczyźni po 45 roku życia. Głównym powodem podwyższonego poziomu cholesterolu jest słabej jakości jedzenie, brak ruchu, stres, niedosypianie, a także czynniki rodzinne. Na baczności powinny się mieć także osoby palące papierosy, z wysokim ciśnienie, osoby z nadwagą i otyłe, a także te z cukrzycą typu 2. Zaburzenia lipidowe  powinny opierać się na wprowadzeniu odpowiedniego sposobu odżywiania, niekiedy farmakoterapię. Najlepiej w ostateczności stosować farmakologię, na wstępie zacząć od zwiększenia aktywności fizycznej i zdrowo się odżywiać.

Początkowo należy zrezygnować z tłustych produktów pochodzenia zwierzęcego, chipsów i innych słonych przekąsek, słodyczy, pieczywa białego i cukierniczego. Kuchnia polska obfituje w tłuste mięso, co nie sprzyja kuracji obniżającej poziom cholesterolu, do tego dochodzi niechęć do warzyw, roślin strączkowych i produktów pełnoziarnistych. Owoce, warzywa, pełnoziarniste produkty i inne bogate w błonnik powinny stanowić podstawę diety. Błonnik działa w taki sposób, że utrudnia przyswajanie cholesterolu w przewodzie pokarmowym. Pieczywo białe najlepiej zastąpić tym razowym (najlepiej żytnim, razowym na zakwasie). Najbardziej skuteczny w obniżaniu cholesterolu LDL jest błonnik we frakcji rozpuszczalnej znajdujący się w roślinach strączkowych (fasola, bób, soja, ciecierzyca) i warzywach (brukselka, szparagi, bakłażan) oraz owocach (jabłka). Mięsa należy wybierać te chude np. kurczak, indyk, cielęcina, królik, zając, chude wołowe, warto całkowicie zrezygnować z tłustych i czerwonych mięs np. wieprzowina, podroby i tłuste wędliny. Dieta powinna obfitować w produkty bogate w przeciwutleniacze i kwasy OMEGA-3 zawarte np. w rybach morskich. Najlepszą formą obróbki żywności jest grillowanie, opiekanie, pieczenie, duszenie, gotowanie na parze. Należy całkowicie zrezygnować ze smażenia zwłaszcza w głębokich tłuszczach. Zalecany jest chudy nabiał. Należy zrezygnować z tłustych serów, twarogów i śmietan.  
Istnieją produkty, które w naturalny sposób obniżają poziom cholesterolu. Cynaryna obecna w karczochu hamuje syntezę cholesterolu w wątrobie i zwiększa produkcję żółci. Oleje: rzepakowy, oliwa z oliwek, lniany, a także awokado dostarczają jednonienasyconych kwasów tłuszczowych, które także obniżają poziom cholesterolu. Oleje najlepiej spożywać na surowo. Wiesiołek zawiera kwas gammalinolenowy (GLA), który reguluje poziom lipidów. Warty uwagi jest także inozytol, który ułatwia przenoszenie tłuszczów z wątroby do innych narządów. Flawonoidy obecne zwłaszcza w ciemnych owocach pozytywnie oddziałują na tętnice i serce. Na koniec warto wspomnieć jeszcze o zielonej herbacie, która poprawia proporcje we frakcjach cholesterolowych. Produkty pochodzenia roślinnego są także naturalnym źródłem stanoli i steroli pomocnych w walce z wysokim cholesterolem. Cenne źródło steroli i stanoli stanowią orzechy laskowe i włoskie, dynia, groch, soja, nagietek, kukurydza, nasiona sezamu, bób i seler. Znajdują się również w kiełkach pszenicy oraz jęczmiennych, żytnich i owsianych przetworach zbożowych. Największą skarbnicą tych związków jest olej kukurydziany, sojowy, ryżowy, sezamowy i rzepakowy.
 
Kiedy robić badania w kierunku poziomu cholesterolu?
Jest to uzależnione od stanu zdrowia i wieku. Osoby, które ukończyły 20 rok życia powinny badać sobie poziom cholesterolu co 5 lat. U osób z już stwierdzonym podwyższonym poziomem cholesterolu warto wykonać badanie powtórne raz w roku.  U kobiet stosujących antykoncepcję jest to szczególnie ważne by wykonywać takie badania częściej (raz na pół roku). 


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Instagram